Friday, September 25, 2026

2 - The Brooklyn Eruv and the Sidewalk Eruvin: A Necessary Clarification

לעורר לב הטועים

לויט די וואָס זענען מתנגד צו יעדן עירוב אין ברוקלין, זענען פאַראַן צוויי הויפּט טענות קעגן דעם עירוב: אַן הלכה׳דיגע טענה און אַ טענה מצד דעם חשש פון תערובת. עס איז באַזונדערס וויכטיק צו באַטראַכטן די טענות אין דער איצטיקער צייט פון יאָר, ווען די מתנגדים צום ברוקלינער עירוב שטעלן אויף עירובין איבער די סיידוואָקס (sidewalks), כדי מען זאָל קענען טראָגן פון דער היים צו דער סוכה. ווי עס וועט דערקלערט ווערן, דער וואָס נעמט נישט אָן די טעמים אויף וועלכע די מתירים פון אַן עירוב אין ברוקלין פאַרלאָזן זיך, טאָר, לויט זיין אייגענער שיטה, נישט נוצן אַן עירוב איבער אַ סיידוואָק אין קיין שום אָרט אין ברוקלין. קומט אויס, אַז די וואָס שטעלן אויף אַן עירוב איבערן סיידוואָקס באַווייזן דערמיט נישט אַז זיי נוצן נישט דעם שטאָטישן עירוב, נאָר אַז עס איז דאָ עניות התורה.

לאָמיר באַטראַכטן די ענינים.

 

די הלכה׳דיגע טענה און דער חשש פון תערובת

דער עיקר פון די הלכה׳דיגע טענות איז נוגע דער שאלה פון רשות הרבים.[1]  דעריבער, אויב איינער איז מתנגד צום עירוב אין ברוקלין, קען לויט זיין שיטה אויך אַן עירוב איבערן סיידוואָקס נישט זיין מותר, ווייל דער סיידוואָקס איז אַ טייל פון רשות הרבים. לויט דער שיטה איז דער סיידוואָקס מצטרף צום גאַס פאַרן שיעור פון שש עשרה אמה; און ווען דער תנאי פון שישים ריבוא ווערט באַשטימט לויט דער גאַנצער שטאָט, ווערן אויך די וואָס גייען אויף די סיידוואָקס מצטרף צום מנין פון שישים ריבוא. דעריבער קען מען דעם סיידוואָקס נישט אָפּטיילן פון דער רשות הרבים פון דער שטאָט און אים באַזונדער מתיר זיין. למעשה, מצד בקיעת הרבים איז דער סיידוואָקס נאָך מער פּראָבלעמאַטיש ווי דער גאַס אַליין, ווייל דער עיקר בקיעת הרבים איז אויפן סיידוואָקס.

דערצו זענען אַ סך פון די דאָזיקע סיידוואָק־עירובין געווען, און זענען נאָך אַלץ, פסול, אַריינגערעכנט אפילו עירובין וואָס זענען אויפגעשטעלט געוואָרן פאַר עטלעכע פון די גרויסע בתי מדרשים. דער מציאות איז געווען איינע פון די סיבות פאַרוואָס עס איז געווען נויטיק אויפצושטעלן אַ גרויסן, אַרומנעמיקן עירוב, מיט אַ געהעריקן און פאַרלעסלעכן הכשר, וואָס זאָל אַרייננעמען אַלע די דאָזיקע געגנטן. ממילא, אויב מען קען נישט אויפשטעלן אַן עירוב אין ברוקלין, קען מען אויך נישט אויפשטעלן אַן עירוב איבער אַ סיידוואָק אין ברוקלין.

די הויפּט טענה מצד דעם חשש פון השקפה איז, אַז אַן עירוב קען ברענגען צו תערובת. די טענה איז באמת אפיקורסות, ווייל לויט איר וואָלט מען געדאַרפט אינגאַנצן מבטל זיין די מצוה פון עירובין. קיין שום עירוב איז נישט באַשיצט פאַר דער מעגלעכקייט, און אויב דאָס וואָלט טאַקע געווען אַן אמת׳ער חשש, פרעגט זיך די שאלה: פאַרוואָס האָבן חז״ל מתקן געווען די דאָזיקע מצוה? דערצו איז דער חשש נישט בטל דורך אויפשטעלן עירובין איבער די סיידוואָקס. אפילו אַן עירוב וואָס פאַרבינדט צוויי דירות אינעם זעלבן בנין קען ברענגען צו תערובת, כל שכן די פילע סיידוואָק־עירובין וואָס פאַרבינדן עטלעכע וואוינונגען.

 



[1] די שאלות פון שכירות רשות און זיכוי הפת קענען נישט דינען אַלס אַ הויפּט טענה קעגן דעם עירוב, ווייל די דרישות זענען נאָר מדרבנן, און במקום ספק גילט דער כלל ספק דרבנן לקולא. מכל מקום, זעט אויס אַז די חששות ווערן נאָר אויפגעבראַכט כדי צו פאַרמערן טענות קעגן עירובין, ווען למעשה זענען פאַראַן פילע טעמים פאַרוואָס נישט שכירות רשות און נישט זיכוי הפת שטעלן פאָר קיין שום שוועריקייט.

The Brooklyn Eruv and the Sidewalk Eruvin: A Necessary Clarification

 

לעורר לב הטועים

לדעת המתנגדים לכל עירוב בברוקלין, קיימות שתי טענות עיקריות נגד העירוב: טענה הלכתית וטענה מצד החשש לתערובת. חשוב במיוחד לבחון טענות אלו בתקופה זו של השנה, כאשר המתנגדים לעירוב בברוקלין מקימים עירובין על גבי המדרכות (sidewalks) כדי לאפשר טלטול מן הבית אל הסוכה. כפי שיתבאר, מי שאינו מקבל את הטעמים שעליהם מסתמכים המתירים עירוב בברוקלין, אינו רשאי, לשיטתו, להשתמש בעירוב על גבי מדרכה בשום מקום בברוקלין. נמצא שאלו המקימים עירוב על גבי המדרכה אינם מוכיחים בכך שאינם משתמשים בעירוב העירוני, אלא עניות התורה יש כאן.

הבה נבחן את הדברים.

 

הטענה ההלכתית והחשש לתערובת

עיקר הטענות ההלכתיות נוגע לשאלת רשות הרבים.[1] לפיכך, אם אדם מתנגד לעירוב בברוקלין, אף עירוב על גבי המדרכה אינו יכול להיות מותר לדעתו, שכן המדרכה היא חלק מרשות הרבים. לשיטה זו, המדרכה מצטרפת לרחוב לשיעור שש עשרה אמה; וכאשר תנאי שישים ריבוא נקבע על פי העיר בכללותה, אף העוברים על גבי המדרכות מצטרפים למניין השישים ריבוא. לפיכך, אי אפשר להפריד את המדרכה מרשות הרבים של העיר ולהתירה בפני עצמה. למעשה, מבחינת בקיעת הרבים, המדרכה אף בעייתית יותר מן הרחוב עצמו, שכן עיקר בקיעת הרבים היא על גבי המדרכה. יתרה מזו, רבים מעירובי המדרכות הללו היו, ועודם, פסולים, ובכללם אף עירובין שהוקמו לפני כמה מבתי המדרש הגדולים. מציאות זו הייתה אחת הסיבות לצורך בהקמת עירוב גדול ומקיף, בעל הכשר ראוי ומוסמך, שיכלול את כל האזורים הללו. ממילא, אם אי אפשר להקים עירוב בברוקלין, אי אפשר להקים עירוב גם על גבי מדרכה בברוקלין.

הטענה ההשקפתית העיקרית היא שעירוב עלול להביא לידי תערובת. טענה זו היא למעשה אפיקורסות, שהרי לפיה יש לבטל לחלוטין את מצוות עירובין. אין שום עירוב המחוסן מפני אפשרות זו, ואם אכן מדובר בחשש ממשי, מתבקשת השאלה מדוע תיקנו חז״ל מצווה זו. יתר על כן, הקמת עירובין על גבי המדרכות אינה מבטלת את החשש. אפילו עירוב המחבר שתי דירות באותו בניין עלול להביא לידי תערובת, וכל שכן עירובין רבים על גבי המדרכות המחברים כמה בתי מגורים.

 



[1] שאלת שכירות רשות וזיכוי הפת אינה יכולה להוות טענה עיקרית נגד העירוב, שכן דרישות אלו אינן אלא מדרבנן, ובמקום ספק חל הכלל ספק דרבנן לקולא. מכל מקום, נראה שחששות אלו מועלים רק כדי להרבות בטענות נגד עירובין, כאשר למעשה קיימים טעמים רבים לכך שלא שכירות רשות ולא זיכוי הפת מעוררים כל קושי.

2 - The Brooklyn Eruv and the Sidewalk Eruvin: A Necessary Clarification

לעורר לב הטועים לויט די וואָס זענען מתנגד צו יעדן עירוב אין ברוקלין, זענען פאַראַן צוויי הויפּט טענות קעגן דעם עירוב: אַן הלכה׳דיגע טענה און...